Temürkazuk
kişi adıKaynaklı

Segrek

Segrek, Dede Korkut Kitabı'nda kendi adını taşıyan boyun kahramanıdır. Anlatı, esir düşen ağabeyi Egrek'i kurtarmaya giden kardeşin seferini konu alır. Ad, kitapta kardeşiyle birlikte ve ona kafiyeli bir çift olarak geçer.

Adın kaydı

Segrek, Dede Korkut Kitabı’nda Usun Koca Oğlu Segrek boyunun kahramanıdır.[1] Anlatının çekirdeği kardeşliktir: ağabeyi Egrek esir düşmüştür, Segrek onu kurtarmaya gider.

Adın kitaptaki en dikkat çekici yanı, kardeşinin adıyla kurduğu çifttir: Egrek ve Segrek. Bu tür ses benzeşmesi, sözlü anlatının kendi hafıza tekniğidir , birbirine bağlı iki kişiyi birbirine bağlı iki adla anmak, anlatıcının işini kolaylaştırır.

Kök ve anlam

Bu künye adın kökü icin iddia taşımıyor. Ad, taranan sözlüklerde karşılık bulmuyor. Egrek ile kurduğu ses benzeşmesi bir köken açıklaması değildir; iki ad birbirine benziyor diye aynı kökten geldiklerini söyleyemeyiz.

Kitaptaki yeri

Segrek, kitabın en çok anılan adlarından değildir; metinde sayılı kez geçer. Bu künyenin burada olması onun ünlü olmasından değil, kaydının kesin olmasından ileri gelir , ad, bir boyun başlığında durur.

Eski yazıyla yazımı

Sayfanın sağındaki kartta adın Orhun yazısıyla yazımı duruyor. Bu yazım harf karşılıklarıyla yapılmış bir çevrimdir, yazıttaki yazımın tıpkıbasımı değildir. İki sebeple: Orhun yazısında ünlüler çoğu zaman yazılmaz, burada okunabilirlik icin yazıldı; ayrıca ünsüzlerin kalın ve ince çiftleri kelimenin ünlü sırasına göre seçildi. Yazıttaki fiili harf dizisi icin tıpkıbasım karşılaştırması gerekir, o yapılmadan bu kart “yazıtta böyle yazıyor” demez.

Kaynakça

  1. [1]

    Dede Korkut Kitabı

    haz. Muharrem Ergin

    Usun Koca Oğlu Segrek destanı

    Katman 1

Son gözden geçirme: 25 Ağustos 2026